Liga Europy UEFA (ang. UEFA Europa League)[2] – międzynarodowe klubowe rozgrywki piłkarskie, organizowane przez Europejską Federację Piłkarską, w których biorą udział zespoły zajmujące czołowe lokaty w narodowych rozgrywkach najwyższego szczebla, z wyłączeniem drużyn biorących udział w Lidze Mistrzów. Utworzone zostały w 2009 roku jako kontynuacja Pucharu UEFA (1971 – 2009).
edytuj Historia rozgrywek
-
O Puchar UEFA rywalizowano po raz pierwszy w sezonie 1971/1972. Powszechnie uważa się, że jest on kontynuacją Pucharu Miast Targowych. Europejska Federacja Piłkarska nie uznaje jednak tego drugiego za jej oficjalny turniej[3].
Obowiązująca początkowo reguła "jedno miasto, jeden klub", pochodząca jeszcze z Pucharu Miast Targowych, została zniesiona w sezonie 1975/1976, kiedy w rozgrywkach wzięły udział dwie drużyny z Liverpoolu – Liverpool F.C. i Everton F.C. Po reformach rozgrywek pucharowych w połowie lat 90. w Pucharze UEFA występowali także mistrzowie nisko notowanych federacji europejskich oraz dołączane są drużyny wyeliminowane z eliminacji i rozgrywek grupowych Ligi Mistrzów, a po likwidacji Pucharu Zdobywców Pucharów także zwycięzcy krajowych rozgrywek pucharowych (w Polsce – Puchar Polski).
W sezonie 2009/2010 puchar został przekształcony w Ligę Europy UEFA[4][5].
edytuj System rozgrywek
edytuj Puchar UEFA 1971–2004
Od pierwszego sezonu Pucharu UEFA kolejne rundy były rozgrywane systemem play-off w dwumeczach. W sezonie 1997/1998 po raz pierwszy dwumecz finałowy zastąpiono pojedynczym spotkaniem. Od sezonu 1994/1995 rozgrywano rundę kwalifikacyjną. W sezonie 1996/1997 po raz pierwszy w rozgrywkach brały udział drużyny, które odpadły w rundzie kwalifikacyjnej Ligi Mistrzów UEFA tego samego roku, od sezonu 1999/2000 do turniejów o Puchar UEFA dołączały zespoły zajmujące 3. miejsce w rundzie grupowej Ligi Mistrzów w tym samym sezonie.
edytuj Puchar UEFA 2004–2009
Od sezonu 2004/2005 rozgrywki o Puchar UEFA przeprowadzane były systemem pucharowo-grupowym. Preeliminacje, pierwsza oraz trzecia i każda kolejna runda rozgrywano w dwumeczach, których zwycięzcy awansowali dalej. Druga rundą były rozgrywki grupowe, w których brało udział 40 zespołów podzielonych na 8 pięciozespołowych grup. Każda drużyna grała po jednym meczu z przeciwnymi drużynami; w sumie 2 mecze u siebie i 2 na wyjeździe. Do następnej rundy awansowały 32 zespoły:
- 24 zespoły z drugiej rundy – po 3 z każdej grupy;
- 8 zespołów, które zajęły 3 miejsca w grupach pierwszej rundy Ligi Mistrzów.
Rywalizowaly one w dwumeczach (przegrywający odpada) – po każdej z nich pozostawało: 16, 8, 4 i 2 drużyny, które rozgrywają mecz finałowy na stadionie wybranym przed rozpoczęciem sezonu przez UEFA.
edytuj Liga Europy UEFA
W 2008 roku zostały ustalone zasady przeprowadzania rozgrywek Ligi Europy UEFA, które obowiązują od sezonu 2009/2010. Turniej składa się z fazy kwalifikacyjnej, grupowej i pucharowej.
edytuj Faza kwalifikacyjna
Kwalifikacje do Ligi Europy UEFA podzielone są na cztery rundy. Drużyny w nich startujące rozgrywają mecze w parach, na zasadach dwumeczu. Ogółem w fazie kwalifikacyjnej mogą wziąć udział 174 drużyny.
W pierwszej rundzie bierze udział 46 drużyn:
- 14 wicemistrzów krajów zajmujących miejsca 35–53 w rankingu UEFA[6],
- 29 trzecich drużyny krajów zajmujących miejsca 22–53 w rankingu UEFA[6],
- 3 drużyny, które zwyciężyły rankingi fair-play w 3 pierwszych krajach rankingu fair-play UEFA.
W drugiej rundzie bierze udział 80 drużyn:
- 23 zwycięzców dwumeczów pierwszej rundy,
- 24 zdobywców pucharów krajów zajmujących miejsca 30–53 w rankingu UEFA,
- 18 wicemistrzów krajów zajmujących miejsca 19–36 w rankingu UEFA,
- 6 trzecich drużyny krajów zajmujących miejsca 16–21 w rankingu UEFA,
- 6 czwartych drużyny krajów zajmujących miejsca 10–15 w rankingu UEFA,
- 3 piąte drużyny krajów zajmujących miejsca 7–9 w rankingu UEFA.
W trzeciej rundzie bierze udział 70 drużyn:
- 40 zwycięzców dwumeczów drugiej rundy,
- 12 zdobywców pucharów krajów zajmujących miejsca 18–29 w rankingu UEFA,
- 3 wicemistrzów krajów zajmujących miejsca 16–18 w rankingu UEFA,
- 6 trzecich drużyny krajów zajmujących miejsca 10–15 w rankingu UEFA,
- 3 czwarte drużyny krajów zajmujących miejsca 7–9 w rankingu UEFA,
- 3 piąte drużyny krajów zajmujących miejsca 4–6 w rankingu UEFA,
- 3 szóste drużyny krajów zajmujących miejsca 1–3 w rankingu UEFA.
W rundzie play-off (czwartej rundzie) bierze udział 76 drużyn:
- 35 zwycięzców dwumeczów trzeciej rundy,
- 17 zdobywców pucharów krajów zajmujących miejsca 1–17 w rankingu UEFA,
- 3 trzecie drużyny krajów zajmujących miejsca 7–9 w rankingu UEFA,
- 3 czwarte drużyny krajów zajmujących miejsca 4–6 w rankingu UEFA,
- 3 piąte drużyny krajów zajmujących miejsca 1–3 w rankingu UEFA,
- 15 drużyn, które odpadły w trzeciej rundzie kwalifikacyjnej Ligi Mistrzów UEFA.
edytuj Faza grupowa
W rundzie grupowej bierze udział 48 drużyn:
- 37 zwycięzców dwumeczów rundy play-off,
- 10 drużyn, które odpadły w rundzie play-off kwalifikacji Ligi Mistrzów UEFA,
- obrońca tytułu zwycięzcy Ligi Europy UEFA[7].
Są one dzielone na 12 grup po 4 drużyny, w których wszystkie zespoły rozgrywają między sobą po dwa mecze.
edytuj Faza pucharowa
W pierwszej rundzie pucharowej biorą udział 32 drużyny:
- 24 zdobywców dwóch pierwszych miejsc w każdej z grup fazy grupowej Ligi Europy UEFA,
- 8 zdobywców trzecich miejsc w każdej z grup fazy grupowej Ligi Mistrzów UEFA.
Są one dzielone na 16 par, w których drużyny rozgrywają między sobą dwumecze. Zwycięzcy awansują do kolejnej rundy i konsekwentnie – przez ćwierćfinały i półfinały – do finału, rozgrywanego na wybranym przez UEFA stadionie.
edytuj Mecze finałowe
Puchar UEFA
- 1971/1972
Tottenham Hotspur F.C. – Wolverhampton Wanderers F.C. 2:1 (0:0), 1:1 (1:1)
- 1972/1973
Liverpool F.C. – Borussia Mönchengladbach 0:0, 3:0 (2:0), 0:2 (0:2) (pierwszy mecz finałowy przerwany po 27 minutach z powodu ulewy i powtórzony następnego dnia)
- 1973/1974
Feyenoord Rotterdam – Tottenham Hotspur F.C. 2:2 (1:1), 2:0 (1:0)
- 1974/1975
Borussia Mönchengladbach – Twente Enschede 0:0, 5:1 (2:0)
- 1975/1976
Liverpool F.C. – Club Brugge 3:2 (0:2), 1:1 (1:1)
- 1976/1977
Juventus Turyn – Athletic Bilbao 1:0 (1:0), 1:2 (1:1) (zwycięstwo Juventusu dzięki bramce zdobytej na wyjeździe)
- 1977/1978
PSV Eindhoven – SEC Bastia 0:0, 3:0 (1:0)
- 1978/1979
Borussia Mönchengladbach – FK Crvena zvezda Belgrad 1:1 (0:1), 1:0 (1:0)
- 1979/1980
Eintracht Frankfurt – Borussia Mönchengladbach 2:3 (1:1), 1:0 (0:0) (zwycięstwo Eintrachtu dzięki bramkom zdobytym na wyjeździe)
- 1980/1981
Ipswich Town F.C. – AZ 67 Alkmaar 3:0 (1:0), 2:4 (2:3)
- 1981/1982
IFK Göteborg – Hamburger SV 1:0 (0:0), 3:0 (1:0)
- 1982/1983
RSC Anderlecht – SL Benfica 1:0 (1:0), 1:1 (1:1)
- 1983/1984
Tottenham Hotspur F.C. – RSC Anderlecht 1:1 (0:0), 1:1 (1:1, 1:1, 0:0), po dogrywce, karne 4:3
- 1984/1985
Real Madryt – Videoton Székesfehérvár 3:0 (1:0), 0:1 (0:0)
- 1985/1986
Real Madryt – 1. FC Köln 5:1 (2:1), 0:2 (0:1)
- 1986/1987
IFK Göteborg – Dundee United 1:0 (1:0), 1:1 (1:0)
- 1987/1988
Bayer Leverkusen – Espanyol Barcelona 0:3 (0:1), 3:0 (0:0, 3:0, 3:0), po dogrywce, karne 3:2
- 1988/1989
SSC Napoli – VfB Stuttgart 2:1 (0:1), 3:3 (2:1)
- 1989/1990
Juventus Turyn – Fiorentina 3:1 (1:1), 0:0
- 1990/1991
Inter Mediolan – AS Roma 2:0 (0:0), 0:1 (0:0)
- 1991/1992
Ajax Amsterdam – Torino Calcio 2:2 (1:0), 0:0 (zwycięstwo Ajaxu dzięki bramkom zdobytym na wyjeździe)
- 1992/1993
Juventus Turyn – Borussia Dortmund 3:1 (2:1), 3:0 (2:0)
- 1993/1994
Inter Mediolan – Austria Casino Salzburg 1:0 (1:0), 1:0 (0:0)
- 1994/1995
AC Parma – Juventus Turyn 1:0 (1:0), 1:1 (1:0)
- 1995/1996
Bayern Monachium – Girondins Bordeaux 2:0 (1:0), 3:1 (0:0)
- 1996/1997
Schalke 04 Gelsenkirchen – Inter Mediolan 1:0 (0:0), 0:1 (0:0, 0:1, 0:1),po dogrywce, karne 4:1
- 1997/1998
Inter Mediolan – Lazio Rzym 3:0 (1:0) (od 1998 jeden mecz finałowy)
- 1998/1999
AC Parma – Olympique Marsylia 3:0 (2:0)
- 1999/2000
Galatasaray SK – Arsenal Londyn 0:0, po dogrywce, karne 4:1
- 2000/2001
Liverpool F.C. – Deportivo Alavés Vitoria 5:4 (3:1, 4:4, 4:4), po dogrywce, złoty gol
- 2001/2002
Feyenoord Rotterdam – Borussia Dortmund 3:2 (2:0)
- 2002/2003
FC Porto – Celtic F.C. 3:2 (1:0, 2:2, 3:2), po dogrywce, srebrny gol
- 2003/2004
Valencia CF – Olympique Marsylia 2:0 (1:0)
- 2004/2005
CSKA Moskwa – Sporting CP 3:1 (0:1)
- 2005/2006
Sevilla FC – Middlesbrough F.C. 4:0 (1:0)
- 2006/2007
Sevilla FC - Espanyol Barcelona 2:2 (1:1) karne 3:1
- 2007/2008
Zenit Sankt Petersburg – Glasgow Rangers 2:0 (0:0)
- 2008/2009
Szachtar Donieck – Werder Brema 2:1 (1:1, 1:1, 2:1), po dogrywce
Liga Europy
Przypisy
edytuj Bibliografia
- Encyklopedia piłkarska FUJI, Katowice 1996-2003 (tom 18 Puchar UEFA; tom 23 Europejskie finały; tomy 26, 27, 29, 30 – Roczniki piłkarskie)
edytuj Linki zewnętrzne
|
Zwycięzcy Pucharu UEFA i Ligi Europy UEFA |
|
| Puchar UEFA |
|

 |
|
| Liga Europy UEFA |
|
|
|
Rozgrywki UEFA |
|
| Klubowe: |
|
|
| Reprezentacyjne: |
|
|
| Młodzieżowe: |
|
|
| Kobiece: |
|
|
| Futsal: |
|
|
|